Avrasya Ekonomik Birliği’nde 2025 Yılında 27,2 Milyar Dolarlık Doğrudan Yabancı Yatırım Gerçekleşti
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü (UNCTAD), Avrasya Ekonomik Birliği'nin (AEB) yatırım eğilimlerini ve yatırım politikalarındaki gelişmeleri inceleyen 2026 Yatırım Raporu'nu yayımladı. Rapora göre, bölgede doğrudan yabancı yatırım (DYY) girişleri 2024 yılında 4,5 milyar dolar seviyesindeyken, 2025 yılında 27,2 milyar dolara yükseldi. Ancak yatırımların ülkelere ve sektörlere dağılımında önemli bir yoğunlaşma dikkat çekti.
Öne Çıkan Yatırım Verileri
🔹 27,2 milyar dolar: Avrasya Ekonomik Birliği'ne 2025 yılında gerçekleşen doğrudan yabancı yatırım girişi. Bu tutarın yaklaşık %93'ü Rusya Federasyonu'na yöneldi.
🔹 25,9 milyar dolar: 2025 yılında açıklanan yeni Greenfield (sıfırdan yatırım) projelerinin toplam değeri. Bir önceki yıla göre %12 artış kaydedildi.
🔹 122'den 80'e geriledi: Yeni yatırım projelerinin sayısı azalırken toplam yatırım tutarının yükselmesi, daha az sayıda ancak daha büyük ölçekli projelerin öne çıktığını gösterdi.
🔹 Kazakistan 24 milyar dolar: Yeni Greenfield yatırımlarında yaklaşık 24 milyar dolarlık proje değeriyle Kazakistan ilk sırada yer aldı. Bu tutar, birliğin toplam yeni proje değerinin yaklaşık %93'ünü oluşturdu.
🔹 Çin 16 milyar dolar: 2025 yılında açıklanan yeni Greenfield projelerinin en büyük yatırım kaynağı Çin oldu.
🔹 12,5 milyar dolarlık metal yatırımı: Metal sektöründe açıklanan yeni yatırım projelerinin değeri 2024 yılındaki 2,3 milyar dolardan 2025 yılında yaklaşık 12,5 milyar dolara yükseldi.
Proje Finansmanında Artış
🔹 Uluslararası proje finansmanı 2025 yılında %81 artarak 8,6 milyar dolara ulaştı. Bu tutar 11 ayrı işlem üzerinden gerçekleşti.
🔹 Birlik ülkeleri arasındaki sanayi iş birliği kapsamında gerçekleştirilen teslimatlar, 2016 yılında 13,7 milyar dolardan 2023 yılında 31,1 milyar dolara yükseldi.
🔹 Aynı dönemde bölgenin imalat sanayisi üretimi %35,6 büyüdü.
Yatırım Ortamında Ülkelere Göre Farklılaşma
UNCTAD raporu, bölgedeki yatırım politikalarının ülkeler arasında farklılaştığına da dikkat çekiyor.
2016-2025 döneminde Belarus ve Rusya'daki yatırım politikası tedbirlerinin %63'ü kısıtlayıcı nitelik taşırken, Ermenistan, Kazakistan ve Kırgızistan'daki tedbirlerin %69'u yatırımcılar açısından olumlu olarak değerlendirildi.
İnşaat, Sanayi ve Altyapı Sektörleri Açısından Fırsatlar
Rapor, özellikle Kazakistan'da açıklanan büyük ölçekli yatırımların beraberinde önemli iş fırsatları oluşturabileceğine işaret ediyor.
🔹 Endüstriyel tesis ve üretim yatırımları
🔹 Metal işleme ve madencilik tesisleri
🔹 Enerji ve altyapı projeleri
🔹 Demiryolu, lojistik merkezleri ve kuru limanlar
🔹 Mühendislik, EPC ve anahtar teslim sanayi projeleri
🔹 Tedarik zinciri ve yerel üretim yatırımları
Değerlendirme
Avrasya Ekonomik Birliği'nde yatırım hacmindeki artış, özellikle Kazakistan'ın sanayi ve altyapı yatırımları açısından öne çıktığını gösteriyor.
Bununla birlikte açıklanan Greenfield yatırım tutarlarının gerçekleşmiş yatırım değil, duyurulmuş proje değerleri olduğu unutulmamalı. Bu projelerin finansman, ihale, sözleşme ve uygulama aşamalarına geçişi, önümüzdeki dönemde uluslararası müteahhitlik ve mühendislik şirketleri açısından yakından takip edilmesi gereken bir alan oluşturuyor.
Bölgesel yatırım raporları, sermaye akışlarının hangi coğrafyalara yöneldiğini gösterir. Avrasya Ekonomik Birliği'ne 27,2 milyar dolar doğrudan yabancı yatırım girişi ve Kazakistan'ın 24 milyar dolarlık greenfield projelerle öne çıkması, Orta Asya'nın yükselen bir yatırım merkezi olduğunu yansıtıyor. İş geliştirme okuması: 'daha az ama daha büyük proje' eğilimi, bölgede büyük ölçekli sanayi ve altyapı yatırımlarının arttığını gösteriyor — Türk müteahhit ve sanayicileri için fırsat. Kazakistan'ın öne çıkması, enerji, sanayi ve altyapı yatırımlarında bu ülkeyi öncelikli pazar yapıyor. Orta Asya'nın yatırım çekim gücünün artması, Türkiye'nin bölgeyle güçlenen ekonomik bağları açısından stratejik bir açılım alanı sunuyor.