Özbekistan Karakalpakistan'da 8 Milyar Dolarlık AI ve Veri Merkezi Bölgesi Planlıyor

Özbekistan, Karakalpakistan'da yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarına odaklanan özel bir bölge oluşturuyor. Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in 19 Eylül'deki Karakalpakistan toplantısında, özel AI ve veri merkezi bölgesinde toplam 6 projenin 8 milyar dolar yatırım hacmine ulaşacağı açıklandı; hükümete yatırımcılar için istikrarlı 1 GW elektrik kapasitesinin sağlanması ve bölge için 5 yıllık program hazırlanması talimatı verildi. Proje, yalnızca veri merkezi binalarından değil; yüksek enerji tüketimli AI ve yüksek performanslı hesaplama altyapısının ihtiyaç duyduğu geniş bir mühendislik ekosisteminden oluşuyor.

1 GW seviyesindeki enerji ihtiyacı, yatırımın veri merkezi yapılarının ötesine geçebileceğini gösteriyor: bölgede elektrik üretim tesisleri, yüksek gerilim iletim hatları, trafo/şalt merkezleri, enerji depolama, veri merkezi elektrik altyapısı, soğutma ve su altyapısı, fiber/telekom altyapısı, yedek enerji sistemleri ve mekanik-elektrik EPC işleri gibi çok sayıda paket oluşabilir. Bölgede başlatılan 1,5 GW rüzgâr projesi, 1.500 km yüksek gerilim hattı ve üç adet 500 kV trafo merkezi yatırımıyla birlikte Karakalpakistan'ın enerji altyapısında önemli bir dönüşüm bekleniyor; ancak bu enerjinin tamamının veri merkezlerine tahsis edileceği resmen açıklanmadı.

Veri merkezi tarafında somut adımlar da başladı: Takhiatash'ta LinkWise'ın Modular Intelligent Computing Center projesinin 150 milyon dolarlık ilk fazı 18 Eylül 2026'da devreye alındı (ilk aşamada 60 MW, toplamda 300 MW hedefi). Kungrad ve Takhiatash'ta Çinli ortaklarla 2,281 milyar dolar değerinde dijital para ve AI veri merkezi projeleri yürütülüyor; Takhtakupyr'da yeni bir veri merkezi planlanıyor. Yatırım ortamı için 2040'a kadar vergi/gümrük muafiyetleri, devlet tarafından yol-elektrik-su altyapısı finansmanı ve 5 cent/kWh elektrik tarifesi gibi teşvikler; AI altyapısı için minimum 100 milyon dolar yatırım ve tesis yükünün %30-35'ini karşılayacak BESS şartı açıklandı.

🔹 6 AI/veri merkezi projesi · ~8 milyar $ · 1 GW elektrik kapasitesi · 5 yıllık program

🔹 Enerji: 1,5 GW rüzgâr + 1.500 km YG hattı + 3×500 kV trafo · LinkWise ilk faz 150 mn $ (18 Eylül 2026)

🔹 Teşvikler: 2040'a kadar vergi/gümrük muafiyeti, 5 cent/kWh tarife, min 100 mn $ yatırım + BESS şartı