Özbekistan 2030'a Kadar 5.000 Km Yeni Elektrik İletim Hattı Planlıyor

Özbekistan, artan elektrik talebi, yeni üretim tesisleri ve yenilenebilir enerji yatırımlarını desteklemek amacıyla elektrik iletim altyapısını önemli ölçüde genişletmeye hazırlanıyor. Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'e sunulan enerji sektörü planına göre 2030'a kadar yaklaşık 5.000 km yeni elektrik iletim hattı ile 16 yeni trafo merkezi inşa edilmesi planlanıyor: 9 adet 220 kV ve 7 adet 500 kV trafo merkezi kurulacak. Özellikle 2027–2029 döneminde stratejik öneme sahip çok sayıda 500 kV iletim hattı ve trafo merkezinin işletmeye alınması hedefleniyor. Yatırımların temel amaçlarından biri yeni elektrik üretim tesislerinin ulusal şebekeye bağlanması ve bölgeler arası elektrik transfer kapasitesinin artırılması.

Planın dikkat çeken başlıklarından biri Özbekistan'ın kuzeybatısındaki Karakalpakistan bölgesi. Bölgede kurulması planlanan rüzgâr santrallerinin toplam 1 GW kapasiteye sahip veri merkezleriyle bağlantısını sağlamak amacıyla yeni bir 500/220 kV trafo merkezi ve ilave 220 kV iletim hattı planlanıyor. Karakalpakistan'da 2030'a kadar toplam 3,3 GW rüzgâr enerjisi kapasitesinin devreye alınması da planlanıyor; bölgenin yenilenebilir kapasitesindeki büyüme, veri merkezleri ve yapay zekâ altyapısı için gerekli yüksek elektrik talebiyle birlikte ele alınıyor.

Özbekistan'ın iletim altyapısındaki genişleme yalnızca ulusal bütçeli projelerden oluşmuyor. Asya Kalkınma Bankası'nın Kungrad Clean Energy Gateway projesi kapsamında Karakalpakistan'daki yenilenebilir kaynakları ulusal şebekeye bağlamak üzere yaklaşık 845 km 500 kV iletim hattı, trafo merkezleri ve bağlantılı şebeke altyapısı öngörülüyor; proje ayrıca 1,5 GW rüzgâr kapasitesi ve 300 MW / 550 MWh enerji depolama sistemi içeriyor. Bu yatırımlar, Özbekistan'ın yenilenebilir üretim, bölgesel elektrik transferi ve veri merkezi altyapısını aynı şebeke yatırımları çerçevesinde geliştirme yaklaşımını ortaya koyuyor.

🔹 2030'a kadar ~5.000 km yeni iletim hattı + 16 trafo merkezi (9 × 220 kV, 7 × 500 kV)

🔹 Karakalpakistan: 3,3 GW rüzgâr (2030) + 1 GW veri merkezi için yeni 500/220 kV altyapı

🔹 ADB Kungrad Clean Energy Gateway: ~845 km 500 kV hat + 1,5 GW rüzgâr + 300 MW/550 MWh depolama