Avrupa sanayisinde dengeler değişiyor: İspanya rakiplerinden ayrışıyor
Ülkenin imalat sanayisi üretimi, daha dengeli sanayi çeşitliliği, rekabetçi iş gücü maliyetleri ve yenilenebilir enerjideki hızlı büyümenin etkisiyle Ukrayna'daki savaş öncesi seviyelerin üzerine çıktı. Bu tablo umut verici bir eğilime işaret etse de özellikle verimlilik ve elektrik altyapısı açısından bazı yapısal zorluklar devam ediyor.

Öne çıkan rakamlar:
İspanya'da saatlik iş gücü maliyetleri, Almanya'ya kıyasla %43 daha düşük seviyede bulunuyor.
2024yılında İspanya'nın toplam elektrik üretiminin %58'i yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlandı.
Konuyla ilgili değerlendirme yapan Laurine Pividal, Coface Güney Avrupa Ekonomisti "Avrupa'nın sanayi merkezleri art arda yaşanan şokların etkisiyle zayıf seyrini sürdürürken İspanya sanayisi daha dinamik bir performans ortaya koyuyor. Bu dayanıklılığın temelinde çeşitlendirilmiş üretim yapısı, rekabetçi maliyetler ve güçlü enerji potansiyeli bulunuyor. Bundan sonraki asıl zorluk ise bu avantajları sürdürülebilir verimlilik kazanımlarına dönüştürmek olacak" dedi.
Komşuları geride kalırken İspanya sanayisi gücünü koruyor
İspanya, 2022 yılından bu yana Avrupa'nın en dinamik ekonomilerinden biri olarak öne çıkıyor ve yıllık büyüme oranı Avrupa Birliği'nin iki ila altı katı seviyesinde gerçekleşiyor. Sanayi de aynı doğrultuda ilerliyor: İspanya'nın imalat sanayisi üretimi Ukrayna'daki savaş öncesi seviyelerin üzerine çıkarken Almanya ve İtalya hâlâ bu seviyelerin gerisinde bulunuyor.
Bu performansın arkasında, İspanya'nın daha dengeli ve çeşitlendirilmiş sanayi yapısı yer alıyor. Almanya ve İtalya; otomotiv, makine ve metal işleme gibi enerji krizinden ağır biçimde etkilenen sektörlere yüksek ölçüde bağımlı kalırken İspanya daha fazla çeşitlendirilmiş sanayi yapısından faydalanıyor. İspanya'da ilaç, elektrikli ekipman ve elektronik gibi yüksek katma değerli sektörlerin yanı sıra kâğıt, plastik ve kimya gibi enerji yoğun bazı sektörlerde de güçlü bir ivme görülüyor.
Bu ivme iç pazarla sınırlı kalmıyor. Almanya ve Fransa'nın Avrupa Birliği içindeki ihracat pazar payları gerilerken İspanya, 2015 yılından bu yana ihracat pazarındaki payını korumayı başardı.
İş gücü maliyetlerinde avantaj sürüyor ancak baskı artıyor
İspanya sanayisinin başlıca güçlü yönlerinden biri iş gücü maliyetlerindeki avantajı olmaya devam ediyor. 2025 yılında imalat sanayisindeki saatlik iş gücü maliyetleri diğer büyük Avrupa ekonomilerinin oldukça altında kalıyor. İspanya'daki saatlik iş gücü maliyetleri Fransa'dan %40, Almanya'dan ise %43 daha düşük seviyede bulunuyor. Bu fark, İspanya'nın rekabet gücünü korumasına olanak tanıyor; daha düşük iş gücü maliyetleri, ülkenin verimlilik açığını fazlasıyla telafi ediyor.
Ancak bu avantaj kırılganlığını koruyor. İmalat sanayisindeki saatlik iş gücü maliyetleri 2022-2025 döneminde %15 artarken reel verimlilikteki artış %3'ün altında kaldı. Aynı dönemde istihdam artışı düşük katma değerli sektörlerde yoğunlaştı. Bu noktadaki temel risk açık: Ücretlerin verimlilikten daha hızlı artmaya devam etmesi halinde İspanya'nın rekabet gücünün temel dayanaklarından biri zaman içinde zayıflayabilir.
Enerji: Henüz tam anlamıyla değerlendirilemeyen rekabet avantajı
Güneş ve rüzgâr enerjisindeki büyüme, yalnızca birkaç yıl içinde İspanya'nın elektrik sistemini köklü biçimde dönüştürdü. Bunun sonucunda ülkenin doğal gaza bağımlılığı Avrupalı komşularının büyük bölümüne kıyasla önemli ölçüde azaldı. Doğal gazın elektrik fiyatları üzerindeki belirleyici etkisi İspanya'da yalnızca %15 seviyesindeyken, bu oran 2026 yılı başında İtalya'da %89'a ulaşıyordu. Doğal gaza bağımlılığın azalması, ülkenin enerji şoklarına karşı kırılganlığını düşürürken İspanya'nın, sözleşmeye bağlanan kapasitenin dörtte birini oluşturarak enerji satın alma anlaşmalarında (PPA) Avrupa'nın lider pazarı haline gelmesine katkı sağlıyor.
Bununla birlikte toptan elektrik fiyatlarındaki bu avantaj henüz üreticilerin faturalarına tam anlamıyla yansımış değil. Bunun nedenleri arasında daha düşük teşvikler, daha yüksek şebeke maliyetleri ile elektrik altyapısı ve depolama yatırımlarındaki gecikmeler yer alıyor. Avrupa ülkelerinin büyük bölümünde yenilenebilir enerjiye yatırılan her 1 dolar karşılığında elektrik şebekesine yaklaşık 0,70 dolar yatırım yapılırken İspanya'da bu tutar yalnızca 0,30 dolar seviyesinde kalıyor. Şebeke kısıtları nedeniyle 2025 yılında yenilenebilir enerji üretiminin %11'e varan bölümü kısıntıya uğradı.
Ancak bu potansiyelin önümüzdeki on yıl içinde hayata geçirilmesi mümkün görünüyor. Almanya'nın enerji yoğun sektörlere yönelik destek programlarını 2030 yılında planlandığı şekilde aşamalı olarak sonlandırması halinde, İspanya'nın yakın zamanda açıkladığı elektrik şebekesine yönelik 17,9 milyar euroluk ek yatırım planıyla birlikte ülkenin rekabet avantajı daha da güçlenebilir. Sanayide karbonsuzlaşma ilerledikçe rekabetçi fiyatlarla yenilenebilir elektriğe erişim, İspanya lehine giderek daha önemli bir ayrıştıran önemli bir avantaj haline gelebilir.
Araştırmanın tamamını buradan indirebilirsiniz.
Haftalık ücretsiz e-Bültene abone olmak için: https://www.endustriyatirim.com.tr/abone.html